Zapomniana muzyka. Szczeciński ślad Edwina Geista

fot.

14 września, godz. 20:00, Studio Koncertowe S-1 im. Jana Szyrockiego, Polskie Radio Szczecin
(wejście przez atrium od ulicy Niedziałkowskiego, otwarte od 19:30)

Zapomniana muzyka. Szczeciński ślad Edwina Geista

Edwin Geist to dramatyczna postać świata muzyki, którego twórcze życie naznaczone zostało prześladowaniami ze strony totalitarnego systemu. Pozostawiwszy po sobie niewiele śladów, po wielu latach milczenia dziś jest odkrywany na nowo. Szczeciński epizod w życiu kompozytora jest okazją do tego, by przypomnieć mieszkańcom naszego regionu jego twórczość. Kameralny koncert z udziałem litewskich i niemieckich muzyków odbędzie się 14 września br. w Studiu S-1 Polskiego Radia Szczecin.

Edwin Gesit urodził się w 1902 r. w Berlinie. Był nauczycielem, dziennikarzem, i dyrygentem aż do 1937 r., kiedy to Izba Muzyki Rzeszy cofnęła mu poparcie ze względu na jego żydowskie pochodzenie. W wydanej parę lat później przez nazistów swoistej czarnej liście zakazanych twórców - “Leksykonie Żydów w muzyce” - pojawiło się także nazwisko Geista. W 1938 roku uciekł do Kowna, ówczesnej stolicy Litwy. Rok później poślubił pianistkę Lydę Bagriansky, Litwinkę żydowskiego pochodzenia. Choć wkrótce Litwę przekształcono w republikę radziecką, to dopiero okupacja niemiecka i prześladowania z nią związane odbiły się traumatycznym piętnem na losach kompozytora. W 1941 r. Edwin Geist został internowany wraz ze swoją żoną w getcie w Kownie. Pod koniec marca 1942 roku udało mu się jako „Żydowi półkrwi aryjskiej” wydostać z getta - niestety bez żony. Stałe zabiegi o jej uwolnienie zakończyły się sukcesem w sierpniu. Niestety kilka miesięcy później Edwin Geist został aresztowany przez gestapo i rozstrzelany w Kownie. Jego żona wkrótce po tym odebrała sobie życie. Szczeciński ślad Edwina Geista sięga lat 1924-25, kiedy to jako korepetytor pracował w Teatrze Miejskim (Städtische Bühnen Stettin).

Przez dziesięciolecia postać Edwina Geista i jego muzyka były zapomniane. Dopiero ostatnie czasy pozwoliły odkryć na nowo jego twórczość. Rękopisy nut Geista, ocalałe dzięki temu, że zostały wyniesione z zapieczętowanego przez policję mieszkania przez jego litewskich przyjaciół, zostały upublicznione w latach 70-tych XX w. przez znanego litewskiego dyrygenta Juozasa Domarkasa. Kolejny zbiór jego rękopisów nut odnaleziono niedawno w dziale muzycznym Biblioteki Narodowej w Berlinie. W roku 2002, 100 lat po jego narodzinach i 60 lat po jego zamordowaniu, z inicjatywy i pod reżyserią Vladimira Tarasova została wystawiona sztuka muzyczna autorstwa Edwina Geista “Powrót Dionizosa” w Rosyjskim Teatrze w Wilnie.W latach 2006-2007 Niemieckie Forum Kultury Europy Środkowej i Wschodniej wydało płytę CD “Edwin Geist. Muzyka kameralna i pieśni”.

Mimo, iż brakuje wiedzy na temat wykształcenia muzycznego Edwina Geista, na podstawie na nowo odkrytych, wykonanych i nagranych utworów można stwierdzić, że opanował on rzemiosło kompozytorskie na najwyższym poziomie. Jego pieśni są melodyjne a jednocześnie ekspresyjne w swej rozszerzonej harmonii. Muzyczna interpretacja wierszy, do których komponował muzykę, świadczy o głębokiej wrażliwości artystycznej.

Na koncercie wystąpi Chordos Quartet z Wilna oraz berlińscy muzycy: Verena Rein (sopran), Peter Schöne (baryton) i Axel Bauni (fortepian). Organizatorami koncertu są: Polskie Radio Szczecin i Niemieckie Forum Kultury Europy Środkowej i Wschodniej (Deutsches Kulturforum östliches Europa).

Wstęp bezpłatny, lecz na zaproszenia. Zaproszenia do wygrania w konkursach tematycznych prowadzonych na antenie Radia Szczecin. Koncert będzie transmitowany na żywo na antenie Radia Szczecin. Wszelkie zapytania prosimy kierować na adres promocja@radio.szczecin.pl